امروزه در مورد وب دو صحبت هاي فراواني به ميان مي آيد و تعريف هاي متفاوتي از آن مي شود اما به راستي وب دو چيست؟ بايد اعتراف کرد هنوز تعريف واحد و جامعي براي وب دو اعلام نشده و همچنان در نشست ها و همايش هاي مختلف در مورد يک تعريف جامع و کامل از اين فرآيند بحث و مذاکره مي شود. «تيم اوريلي» از وب دو به عنوان يک سکو ياد مي کند که تمامي ابزارها و برنامه ها در سيطره آن قرار مي گيرد و وب دو به آنها احاطه دارد.

دره سيليکون که سال ها به عنوان قطب فناوري جهان محسوب مي شده امروزه به دنبال يک راه حل براي پيشرفت هرچه بيشتر مي گردد و کارشناسان معتقدند به جز وب دو راه حلي مناسبي براي نيل به اين هدف وجود نخواهد داشت.
کارشناسان وب دو اين روزها از اصطلاحاتي نظير ويکي ها، بلاگ ها، RSS، AJAX و ... استفاده مي کنند و در مقابل رقبا با به کار گرفتن اصطلاحاتي ديگر سعي بر آن دارند که از اين روند جلوگيري کنند. وب دو هر تعريفي که داشته باشد، يک هدف کلي را دنبال مي کند و آن هم تغيير وضعيت کنوني اينترنت است. سايت هاي مبتني بر وب دو پايگاه هاي اينترنتي آنلايني براي ارائه سرويس هاي اينترنتي محسوب نمي شوند.
از بخش جست وجوگر تصاوير ياهو و سايت وابسته به آن با نام Flickr گرفته تا دايره المعارف آنلاين ويکي پديا و سايت دوست يابي MySpace و حتي جست وجوگر بزرگ گوگل نمونه هايي از وب دو محسوب مي شوند که با هدف دگرگوني اينترنت و بهبود وضعيت کنوني آن فعاليت هاي خود را دنبال مي کنند. اگر اين سايت ها نتوانند به خوبي اهداف خود را براي رسيدن به وب دو محقق سازند، مجبورند اين روند را Live Web نام گذاري کنند.
تصور کنيد تمام اين خدمات از دنياي جديد وب دو بتوانند موفقيت آميز باشند و ميليون ها کاربر را از سراسر دنيا به سمت خود بکشانند، اما آيا اين قبيل سرويس ها توانايي پاسخگويي به نيازهاي روزافزون مراکز تجاري را خواهند داشت؟
«ري لين» مدير اسبق شرکت اوراکل که هم اکنون يکي از شرکاي مرکز تجاري Kleiner Perkins Caufield & Byers محسوب مي شود در اين باره مي گويد: «تمام اين امکانات که براي کاربران عادي در نظر گرفته شده در اختيار شرکت ها و سازمان هاي تجاري قرار خواهد گرفت و استفاده کنندگان اصلي از اين روند تنها آنها خواهند بود.»به جز نوجوانان و جوانان که مخاطبان اصلي وب دو هستند، نسل جديد اينترنت مي تواند تاثيرات شگرفي را در مراکز تجاري برجاي بگذارد و به تحقق اهداف جهاني سازي کمک هاي فراوان کند. اين مساله باعث شده برخي افراد وب دو را2.0 Enterprise نام گذاري کنند و اين جريان را پلي بين مدير و کارمندان يا شرکت و مشتريان بدانند.
«دان تپ اسکات» مدير گروه فکري New Paradigm تورنتو معتقد است: «وب دو بزرگ ترين تغييري است که طي يک قرن گذشته در سازمان ها و مراکز تجاري ايجاد خواهد شد.» نشانه هاي اوليه از اين تغييرات بسيار فراوان است.
شرکت فيلمسازي والت ديسني، بانک سرمايه گذاري DresdnerKleinwort Wasserstein و چندين شرکت بزرگ ديگر از سايت هاي ويکي يا صفحات اينترنتي قابل ويرايش استفاده مي کنند تا بتوانند همکاري هاي بيشتري را با يکديگر داشته باشند.
ديگر شرکت ها با استفاده از سايت هاي عمومي و اجتماعي نظير LinkedIn و Visible Path سعي مي کنند ارتباطات بيشتري را به دست آورند و شرايط لازم را براي فروش بيشتر محصولات خود فراهم کنند. راه اندازي وبلاگ هاي گروهي و انفرادي نيز از کارهاي مورد علاقه کاربران در عصر حاضر محسوب مي شود، تا آنجا که «جاناتان شوارتز» مديرعامل شرکت Sun Microsystems و «باب لوتز» معاون شرکت خودروسازي جنرال موتورز با انتشار مطالب مختلف روي وبلاگ هاي خود سعي مي کنند ارتباط صميمانه تري با مردم داشته باشند و بدون هرگونه واسطه اي به نيازهاي آنان پي ببرند. همان طور که سال ها پيش کامپيوترهاي شخصي موفق شدند در تمام سازمان هاي دولتي و خصوصي جهان راه پيدا کنند و موقعيت ثابتي را براي خود بيابند، کارشناسان وضعيت مشابهي را براي وب دو پيش بيني مي کنند.
زماني که «راد اسميت» معاون شرکت IBM در بخش فناوري هاي روبه رشد اينترنتي سال گذشته به مدير فناوري اطلاعات بانک سلطنتي اسکاتلند در مورد سايت هاي ويکي توضيح داد، او با تاسف سر خود را تکان داد و اظهار داشت از اين قبيل سايت ها استفاده نمي کند اما وقتي که امروز اسميت در يک نشست کوچک در مورد سايت هاي ويکي يا ديگر تجهيزات وب دو صحبت مي کند، افراد حاضر با خوشحالي اعلام مي دارند به صورت مستمر اين سايت ها را مورد استفاده قرار مي دهند.
اسميت مي گويد: «آگاهي افراد از اين روند به قدري افزايش يافته که امروزه بيشتر مديران شرکت ها با ما تماس مي گيرند و در مورد وب دو از ما توضيحات بيشتر مي خواهند.» به هرحال بايد توجه داشت همانند کامپيوترهاي شخصي، نياز مبرم و اساسي وب دو توانمندسازي هرچه بيشتر آن است. تقويت کامپيوترهاي خانگي، افزايش دسترسي کاربران به اينترنت پرسرعت و سرويس هاي کاربردي و آسان وب دو نيروي باورنکردني را در اختيار هر يک از افراد مي گذارد که با آن مي توانند کارهاي گوناگوني انجام دهند.
اگرچه بيشتر اين سرويس ها به صورت رايگان در اختيار کاربران قرار مي گيرد ولي بايد توجه داشت اين مساله باعث متضرر شدن شرکت هاي عرضه کننده خدمات وب دو نخواهد شد.
تبليغات آنلاين بزرگ ترين منبع درآمدي هستند که مي توانند در اين زمينه مفيد واقع شوند و به کمک شرکت هاي عرضه کننده خدمات وب دو بيايند. «جوکاروس» مدير سايت اينترنتي JotSpot که مبناي آن سايت هاي قابل ويرايش ويکي است مي گويد: «تمام مراکز توانمند و بزرگ فناوري مي توانند در اين حوزه تاثيرگذار باشند و مفيد واقع شوند.» تمام اين سرويس ها و خدمات مختلف در يک مرکز جامع و بزرگ جمع آوري مي شوند تا کاربري که در هر جاي اين کره خاکي قرار گرفته به سادگي بتواند از آن استفاده کند. براي مثال زماني که شما با سايت گوگل يک جست وجوي اينترنتي انجام مي دهيد، شما تعداد زيادي از ابزارهاي اينترنتي را به همراه چندين پايگاه اطلاعاتي در اختيار داريد که در هاردديسک هاي مختلف در سراسر دنيا پراکنده شده اند.
بايد توجه داشت اين موضوع تنها مربوط به گوگل نمي شود بلکه سايت هاي ديگر نظير MySpace، eBay و حتي Skype نيز با توسعه ابزارهاي خود به گونه اي مشابه عمل مي کنند. براي نمونه سايت عمومي و اجتماعي MySpace به کاربران امکان مي دهد روي صفحات اينترنتي اطلاعات مورد نظر خود را منتشر کنند به نحوي که امکان ويرايش آن براي ديگر کاربران هم وجود داشته باشد.
اين فعاليت به هم پيوسته از خلاقيت و نوآوري هاي افرادي که در سايت هاي MySpace، eBay و Skype حضور دارند به طور مفيد استفاده مي کند تا اين سرويس ها به صورت همه جانبه ارتقا يابد.
تاپ اسکات مي افزايد: «ما در حال گذار از سرويس هاي کنوني به سرويس ها و سطوح برنامه ريزي شده هستيم.» براي بسياري از افراد استفاده از برنامه اصلي سايت MySpace براي رسيدن به اهداف متفاوت کار غيرممکني به نظر مي رسد و همين مساله باعث مي شود آنها از پيوستن به جريان وب دو باز بمانند.
«جان هاگل» نويسنده کتاب هاي مختلف در حوزه تجارت و فناوري اطلاعات بر اين باور است که بين ساکنان وب دو و سازمان هاي IT در سراسر دنيا يک تفاوت فرهنگي فاحش وجود دارد. علاوه بر اين مديران فناوري اطلاعات در سراسر دنيا نيز دوست ندارند کاربران بدون دنبال کردن هدف به خصوصي از ابزارهاي وب دو استفاده کنند زيرا در بيشتر مواقع اين افراد در مقابل حملات هکرها و هرزنامه نويسان ايمن نخواهند بود. با اين وجود انديشه اي که در وب دو وجود دارد و اهدافي که براي آن در نظر گرفته شده تمام گمانه زني هاي نادرست را از بين مي برد و به همگان نشان مي دهد نسل جديد اينترنت تا چه اندازه مي تواند مفيد واقع شود.
به طور کلي اين قبيل ابزارها از وب دو مي توانند مشکلاتي که شرکت ها و سازمان هاي کنوني در زمينه نرم افزار و برنامه هاي آنلاين با آنها دست و پنجه نرم مي کنند را حل کنند. بسياري از سازمان هاي تجاري اين روزها مي کوشند با استفاده از ابزارها و امکانات آنلاين کنوني مشکلات خود را از ميان بردارند که از جمله اين ابزارها مي توان به فيلترهاي مبارزه با هرزنامه ها در سرويس هاي پست الکترونيکي و اينترانت ها اشاره کرد ولي بايد اعتراف کرد سرويس هايي از قبيل سايت هاي ويکي همين سازمان ها را به سمت خود کشانده و آنها را مجبور کرده تا وارد جريان وب دو شوند.
«راس ميفيلد» مديرعامل سايت Socialtext که بر اساس ساختار سايت هاي ويکي کار مي کند، مي گويد: «بيشتر افرادي که من امروزه با آنها در ارتباط هستم ويکي پديا را به خوبي مي شناسند و به همين خاطر مشکلي نخواهد بود که ما بخواهيم راه اندازي يک سايت شبيه ويکي پديا را در يک سازمان به آنها معرفي کنيم.» به عنوان مثال، بانک سرمايه گذاري DresdnerKleinwort Wasserstein از سايت ويکي Socialtext استفاده مي کند تا پست هاي الکترونيکي موردنظر خود را آسان تر به مخاطبان برساند و ويدئوهايي از اماکن جديدي که در آنها سرمايه گذاري کرده را به آنها بدهند.
اين بانک شش ماه پس از راه اندازي اين سرويس جديد با دو هزار صفحه اينترنتي جديد که بر اساس ساختارهاي ويکي توليد شده بود، مواجه شد که اين صفحات توسط يک چهارم کارمندان آن به وجود آمد. اين افراد از سرويس اينترانت بانک سرمايه گذاري DresdnerKleinwort Wasserstein استفاده مي کردند.
هموطن آنلاين

